Dla współczesnego czytelnika wydany na blisko 40 stronach przewodnik może być fascynującą odskocznią i opisem tego, jak w ciągu jednego stulecia zmienił się otaczający nas świat. Mowa tu nie tylko o zmianach w otoczeniu, przestrzeni, czy krajobrazie, ale i kulturze, sposobie patrzenia na rzeczywistość, czy polszczyźnie.
Publikacja powstała z okazji Zlotu Sokolników w Inowrocławiu w 1924 r. Na wstępie czytamy, że “Nosi ona też pewne znamiona pospiechu i może zawiera niedomagania, które usunąć się postaramy przy wydaniach następnych.”
Nasze miasto opisywane jest jako czyste i zadbane. Za jego atuty wymienia się m.in. obecność... rzeźni, czy tramwaju.
"Miasto Inowrocław liczy obecnie około 26 000 mieszkańców; pięknie zbudowane, czyste, zaopatrzone w wodociągi, kanalizację, gazowe i elektryczne oświetlenie, w rzeźnię, połączone jest z dworcem kolejowym uliczną elektryczną kolejką.
Z instytucyj wychowawczych posiada Inowrocław oprócz szkół powszechnych gimnazjum męskie i żeńskie, szkołę wydziałową dla chłopców i dziewcząt, szkołę przemysłowo-handlową dla dziewcząt, seminarjum nauczycielskie dla dziewcząt i zimową szkołę rolniczą. Pozatem jest na miejscu sąd. Garnizon składa się z 59. pułku piechoty i 4. pułku artylerji polnej. Inowrocław posiada pozatem stały teatr, który daje przedstawienia codziennie w Parku Miejskin; wielkie i pięknie urządzone restauracje i kawiarnie dają sposobność do rozmaitych rozrywek i do stołowania się odpowiednio do środków finansowych. Dogodne związki kolejowe umożliwiają zwiedzenie Gniezna, Kruszwicy z Gopłem i Myszą Wieżą, Bydgoszczy, Torunia.”
W publikacji czytamy, że Park Solankowy niczym nie odbiega zagranicznym kurortom.
“Słynne są w Inowrocławiu Solanki, których środki lecznicze posiadają nie mniejszą skuteczność, niż zagraniczne wody Ischl, Kreuznach, Nauheim itd. Z chwilą też, kiedy Inowrocław uwolnił się z pod jarzma niemieckiego i wszedł w skład ziem Rzeczypospolitej Polskiej, napływ gości kuracyjnych z całej Polski wzmógł się ogromnie.”
Autorzy podkreślają, że Jezioro Gopło zimą służy jako szlak komunikacyjny dla okolicznych osad.
“Jezioro Gopło dziś jeszcze, mimo ogromnego (5 metrów) obniżenia wód, zalicza się do największych w Polsce. Ciągnie się 25 km długim pasem z północy na południe, a mierzy 33 kwadratowych kilometrów (według Sperczyńskiego 23 kw. km.). O głębokości jego krążą różne fantastyczne wieści, jakkolwiek dokładne pomiary stwierdziły maximum głębokość około 16 metrów. Woda ma przeważnie barwę zielonawą, a na zimę kryje ją lód nieraz takiej grubości, że służy jako środek ożywionej komunikacji między okolicznemi osadami.”
Z nutą tajemniczości opisywane są znaki na kruszwickiej kolegiacie i kościele pw. NMP w Inowrocławiu.
“Najstarszą pamiątką Kruszwicy jest kościół, niegdyś katedralny, obecnie kolegjata, położony na wschodnim brzegu jeziora, w miejscu, gdzie niegdyś miała stać chata Piasta. Zbudowany w 12. wieku ma być dziełem Piotra Dunina Własta. Jest to romańska budowla z granitu, w założeniu krzyżowa, trzynawowa, z jedną wieżą z frontu, dobudowaną w XVI w. w miejsce pierwotniezamierzonych dwóch. Z szczegółów romańskich pochodzą też absydy półokrągłe nawy głównej i bocznej. Na zewnątrz kościoła od strony wejścia wyryty jest na jednym z kamieni znak tajemniczy o którego pochodzeniu i znaczeniu dziwne krążą wieści.
Znak ten otaczają czcią w świątyniach indyjskich. Czczono go także w czasach pogańskich jako symbol ognia świętego. chroniącego przed złema zsyłającego błogosławieństwo bogów. Na jednym z kamieni wieży kościelnej wyryta jest głowa z twarzą, jak podanie głosi, bożka ze zburzonej świątyni słowiańskiej. Nawiasem mówiąc, takie same płaskorzeźby posiada północna ściana kościoła Panny Marji w Inowrocławiu.”
Prawdziwą gratką są zamieszczone w publikacji reklamy
Hotel “Pod Lwem” zachwala swoją restaurację jako “pierwszorzędną”. O potrawy ma dbać “kuchmistrz warszawski”, a codziennie odbywa się “koncert artystyczny”.
Z kolei Fabryka Gilz Stella z Poznania zachęca do “higjenicznych gilz do papierosów”, jeśli “chcesz palić a mimo to być zdrowym”... Z całą publikacją można zapoznać się tutaj.
źródło: Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa
Obserwuj nas w Google News
