W zasobach Narodowego Archiwum Cyfrowego znaleźliśmy obszerny dokument będący inwentarzem zamków i dworów w Wielkopolsce i na Kujawach. Na ponad 200 stronach rękopisów szczegółowo opisano budowy zamków, dworów i folwarków na terenie dawnej Polski według stanu na rok 1564.

W dokumentach są też zapisy o zamku inowrocławskim. Źródła opisują budynki zamkowe, wymieniając m.in. bramę murowaną, spiżarnię, liczne izby, komnaty oraz gmachy nad spiżarnią. Czytamy, że zamek znajdował się w „równym miejscu” względem miasta, a otaczały go mury i przekopy z wodą.

Niezwykle ważnym miejscem był przygródek, gdzie mieściły się „kramy do chowania ksiąg grodzkich”. Były to pomieszczenia sklepiste, murowane, z żelaznymi drzwiami i kratami w oknach, co świadczy o dbałości o bezpieczeństwo dokumentów państwowych. Na przygródku działała również piekarnia oraz potężny młyn koński.

W dokumentach zawarto też listy urzędników i czeladzi zamkowej wraz z ich wynagrodzeniem. Kwoty podane są w złotych (zł) i groszach (gr) w skali roku. W tamtych czasach 1 złoty równał się 30 groszom.

Zamek inowrocławski (Urzędnicy i służba zamkowa)

  • Surregator: 50 zł
  • Podstarości: 30 zł
  • Pisarz aktów: 20 zł
  • Urzędnik zamkowy (dozorca robót): 10 zł
  • Podpisek: 10 zł
  • Pisarz prowentów: 8 zł
  • Klucznik, Kucharz, Piekarz, Piwowar, Myśliwy: po 6 zł i 12 gr każdy.
  • Kowal: 4 zł i 24 gr.
  • Bednarz: 3 zł i 8 gr.
  • Woźny: 4 zł.
  • Woźnicy zamkowi: 6 zł i 12 gr.
  • Młynarz: 6 zł i 12 gr.
  • Dodatkowo na sukno doroczne przeznaczano 4 zł.

Folwark pod zamkiem

  • Dworca (zarządca folwarku): 2 zł.
  • Dziewki (3 osoby): po 1 zł i 18 gr każda.
  • Parobek (do orki): 1 zł i 24 gr.
  • Najemnik (na całe lato/żniwa): 1 zł.
  • Chłopcy (3 osoby): po 1 zł i 18 gr każdy.
  • Pasterz: 2 zł.
  • Czeladź otrzymywała również przydział butów (po 3 pary).

Folwark Misczewicze

  • Urzędnik: 8 zł (plus 1 zł 18 gr na sukno).
  • Dworca: 3 zł i 16 gr.
  • Dziewki (2 osoby): po 1 zł i 18 gr każda.
  • Pasterz: 2 zł i 12 gr.

Folwark Sławęcinek i Jaksice

  • Urzędnik: 8 zł (plus 1 zł 18 gr na sukno).
  • Dworca: 3 zł i 16 gr.
  • Dziewki (2 osoby): po 1 zł i 18 gr każda.
  • Parobek: 4 zł.
  • Pasterz bydła: 3 zł i 16 gr.
  • Pasterz owiec: 2 zł i 12 gr.

Folwark Orłowo

  • Urzędnik: 8 zł (plus 1 zł 18 gr na sukno).
  • Dworca: 24 grosze.

Wieś Tuczno

  • Urzędnik: 6 zł i 12 gr.
  • Dworca: 6 zł i 12 gr.
  • Dziewki (4 osoby): po 1 zł i 18 gr każda.
  • Pasterz: 2 zł.

Pierwsza wzmianka o zamku w Inowrocławiu pojawia się w 1305 roku. Pełnił on funkcję ważnej warowni na pograniczu polsko-krzyżackim. Budowla była wielokrotnie niszczona i przebudowywana, a po potopie szwedzkim popadła w niemal całkowitą ruinę. Ostateczna rozbiórka pozostałości murów nastąpiła w XIX wieku, dlatego do dziś nie zachowały się żadne widoczne fragmenty naziemne. Obecnie w miejscu, gdzie dawniej stała twierdza, znajduje się budynek sądu rejonowego oraz pamiątkowa tablica informacyjna.